ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

ΠΡΟΛΗΨΗ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ.  

Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΜΑΣ ΣΤΟ ΙΑΤΡΕΙΟ ΜΑΣΤΟΥ ΤΟΥ «ΣΚΥΛΙΤΣΕΙΟΥ» ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΧΙΟΥ

ΡΟΥΜΕΛΙΩΤΗΣ Γ.ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ, ΜΠΡΕΖΕΑΝΟΥ Κ.ΧΡΙΣΤΙΝΑ, ΑΜΥΓΔΑΛΟΣ Ι.ΓΕΩΡΓΙΟΣ

 

Επιδημιολογικά Δεδομένα:

      Ο καρκίνος του μαστού αποτελεί αιτία θανάτου για περισσότερες από 500.000 γυναίκες κάθε χρόνο παγκοσμίως. Τα στατιστικά στοιχεία από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη δείχνουν ότι 1 στις 8 γυναίκες θα εμφανίσει καρκίνο του μαστού σε κάποια  στιγμή της ζωής της.

       Η ηλικία κατά την οποία προσβάλλονται οι γυναίκες από τον καρκίνο του μαστού  σύμφωνα με νεώτερες πληροφορίες είναι το τριακοστό  έτος και άνω, χωρίς να αποκλείεται η εμφάνιση  του και σε νεώτερες  ηλικίες.

        Το 15% των νέων προσβολών ετησίως αφορά γυναίκες κάτω των 40 ετών. Τα 2/3 των νέων περιστατικών εκδηλώνονται  κυρίως σε γυναίκες άνω των 40 ετών και η συχνότητα προβολής σε ΗΠΑ και Ευρώπη είναι 6 φορές μεγαλύτερη από ότι στης χώρες της Ασίας και Αφρικής.

         Τα τελευταία 40 χρόνια έχει παρατηρηθεί διεθνώς  αύξηση της συχνότητας του καρκίνου του μαστού και ιδίως στο τέλος της δεκαετίας του ’80. Από τότε η συχνότητα εμφάνισης σταθεροποιήθηκε όμως  νεότερες   εργασίες  αναφέρουν  αύξηση προσβολής σε γυναίκες κάτω των 40 ετών.

           Στη χώρα μας υπολογίζεται ότι κάθε χρόνο εμφανίζονται 4.500 νέα περιστατικά και σε πάνω από 35% των ασθενών  ο καρκίνος είναι οιστρογόνο-εξαρτώμενος.

         Από το παραπάνω προκύπτει η αναγκαιότητα δημιουργίας μηχανισμών έγκαιρης διάγνωσης και παρακολούθησης των γυναικών . Η έγκαιρη διάγνωση  βοηθά στην ευκολότερη αντιμετώπιση του προβλήματος. Ο καρκίνος του μαστού στα πρώιμα στάδια είναι ιάσιμος  με την κατάλληλη θεραπεία .

            Η επιστημονική κοινότητα αντιλαμβανόμενη εδώ και χρόνια την πολύτιμη προσφορά της πρόληψης έχει ρίξει μεγάλο  βάρος των προσπαθειών της στον προληπτικό έλεγχο, γι’ αυτό σε πολλές χειρουργικές κλινικές στα μεγαλύτερα νοσοκομεία του κόσμου έχουν  ιδρυθεί ιατρεία μαστού σκοπός των οποίων είναι η ετήσια παρακολούθηση των γυναικών με ψηλάφηση του μαστού και παρακλινικό έλεγχο ανάλογα με την ηλικία και με τις κατευθύνσεις της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας.

            Η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας έχει κατατάξει τις γυναίκες σε υψηλού και κανονικού κινδύνου ασθενείς ανάλογα με το ατομικό της αναμνηστικό. Γυναίκες αυξημένου κινδύνου είναι οι παρακάτω:

α) γυναίκες άτεκνες άνω των 40 ετών

β) γυναίκες που υποβάλλονται σε ορμονοθεραπεία για περισσότερο από 3 έτη

γ) γυναίκες που η μητέρα τους ή γυναίκα πρώτου βαθμού συγγενείας έχει παρουσιάσει προεμμηνοπαυσιακό καρκίνο του μαστού ή αμφοτερόπλευρο καρκίνο του μαστού

δ) γυναίκες λευκής φυλής

ε) γυναίκες με πρώιμη εμμηναρχή (έναρξη < των 12 ετών) και όψιμη εμμηνόπαυση (τέλος μετά τα 50 έτη)

στ) γυναίκες με καρκίνο του ενδομητρίου

ζ) γυναίκες με ινοκυστική μαστοπάθεια (δυσπλασία των μαστών)

η) γυναίκες με καρκίνο του μαστού στον ένα μαστό έχουν 10-15% πιθανότητα να παρουσιάσουν καρκίνο και στον άλλο μαστό.

            Οι υπόλοιπες γυναίκες ανήκουν στην ομάδα συνηθισμένου κινδύνου και πρέπει να ακολουθούν άλλους κανόνες πρόληψης.

Η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας έχει θεσπίσει χρονοδιάγραμμα προληπτικού ελέγχου παρακολούθησης των γυναικών:

1) γυναίκες χωρίς βεβαρημένο ιστορικό

α) 35 ετών πρώτη μαστογραφία- ψηλάφηση- υπέρηχο εάν κρίνεται αναγκαίο

β) 40-50 ετών μαστογραφία κάθε δύο έτη- ψηλάφηση- υπέρηχο αν κρίνεται αναγκαίο

γ) 50 και άνω μαστογραφία κάθε χρόνο- ψηλάφηση- υπέρηχο μαστών άμφω

Να σημειωθεί ότι στις δύο πρώτες κατηγορίες πρέπει η γυναίκα να επισκέπτεται το γιατρό της κάθε χρόνο και αν συντρέχει λόγος να υποβάλλεται σε έκτακτο παρακλινικό έλεγχο.

2) γυναίκες με βεβαρημένο ιστορικό (group forties)

α) 30 ετών πρώτη μαστογραφία- ψηλάφηση- υπέρηχος αν κρίνεται αναγκαίο

β) 35-40 ετών μαστογραφία κάθε δύο έτη- ψηλάφηση- υπέρηχο αν κρίνεται αναγκαίο

γ) 40-50 ετών μαστογραφία κάθε χρόνο- ψηλάφηση- υπέρηχο αν κρίνεται αναγκαίο

δ) 50 και άνω μαστογραφία κάθε χρόνο- ψηλάφηση και υπέρηχο μαστών άμφω

Πρέπει δε να σημειωθεί ότι η ορθή ψηλάφηση του μαστού πραγματοποιείται κατά την 8η ως 14η ημέρα του κύκλου.

            Το σημαντικότερο όμως είναι η μηνιαία αυτοεξέταση από την ίδια τη γυναίκα, η οποία πρέπει να εκπαιδεύεται από το γιατρό της έτσι ώστε τις σωστές μέρες κάθε μήνα να αυτοεξετάζεται και να επισκέπτεται το γιατρό της αμέσως μόλις παρατηρεί κάτι που δεν το έχει δει στην προηγούμενη αυτοεξέτασή της.

            Μία σημαντική παράμετρος που πολλές φορές τρομοκρατεί τις γυναίκες είναι το έκκριμα της θηλής, το οποίο μπορεί να μας οδηγήσει σε μια πρώτη γνώμη για το πρόβλημα της ασθενούς. Έκκριμα αιματηρό ή ως διαυγές ύδωρ είναι πολύ πιθανό να υποκρύπτει νεοπλασία του μαστού. Έκκριμα στις αποχρώσεις του πράσινου ή του καφέ μας προτρέπει στο συμπέρασμα ότι η ασθενής πάσχει από ινοκυστική μαστοπάθεια. Έκκριμα γαλακτώδους μορφής και σύστασης πιθανώς να οφείλεται σε ορμονολογικές ανωμαλίες της υπόφυσης και των ωοθηκών. Πολλές φορές τα θηλώματα των γαλακτοφόρων πόρων και η νόσος του Paget δίνουν οροαιματηρό έκκριμα. Το ίδιο με τα παραπάνω ισχύει και για τα ευρήματα από την παρακέντηση απλών κύστεων του μαστού. Οι μικτές κύστεις (με έμμορφα στοιχεία) καλό είναι να αφαιρούνται με ανοικτή βιοψία.

            Στο σημείο αυτό θα ήθελα να αναφέρω ορισμένες γνώσεις που καθιστούν αναγκαίο τον έλεγχο σε όλες τις γυναίκες από 30 ετών και άνω.

-         ο καρκίνος του μαστού σε ποσοστό 5-10% οφείλεται σε γονιδιακή προδιάθεση

-         πολλοί καλοήθεις όγκοι του μαστού (θηλώματα μονήρη, πολλαπλά, ινοαδενώματα και γενικότερα συμπαγείς όγκοι) παρουσιάζουν κακοήθη συμπεριφορά και εξαλλαγή.

-         Περιβαλλοντικοί παράγοντες όπως μόλυνση του περιβάλλοντος, παχυσαρκία, κάπνισμα, δίαιτα πλούσια σε ζωικά λίπη, φάρμακα (για το θυρεοειδή, ορμόνες), ακτινοβολία στο θώρακα, είναι προδιαθεσικοί παράγοντες για τη δημιουργία καρκίνου του μαστού

-          Το 80% των περιπτώσεων του καρκίνου του μαστού παρουσιάζεται σε γυναίκες με ελεύθερο ιστορικό

-         συμπαγείς όγκοι του μαστού, ιδιαίτερα σε προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες, πρέπει οπωσδήποτε να αφαιρούνται καθότι σε νεαρές γυναίκες ο καρκίνος του μαστού έχει μορφολογία καλοήθων όγκων.

 

Παθολογική Ανατομία:

Δύο είναι οι ιστολογικοί τύποι του καρκίνου του μαστού που προεξάρχουν και αποτελούν το 90% των κακοήθων όγκων. Είναι το πορογενές και το λοβιακό καρκίνωμα του μαστού.

Άλλοι πιο σπάνιοι όγκοι είναι το Pagets καρκίνωμα, φλεγμονώδης καρκίνος, καρκίνος κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης ή της γαλακτοφορίας, ο αμφοτερόπλευρος καρκίνος του μαστού, το σάρκωμα, το λέμφωμα κ.α.

Α) Το πορογενές καρκίνωμα προέρχεται από τα κύτταρα των τελικών πόρων του μαζικού αδένα και μπορεί να είναι διηθητικό ή μη διηθητικό (in situ). Πρέπει να σημειωθεί ότι το πορογενές είναι διηθητικό καρκίνωμα και ανάλογα με το βαθμό διήθησης διακρίνεται σε grade I, II και III. Το μη διηθητικό (in situ) δεν έχει διηθήσει τη βασική μεμβράνη οπότε αν αφαιρεθεί σωστά θεωρείται τελείως ιάσιμο. Μεγάλο ποσοστό καρκίνου ξεκινά ως μη διηθητικό (in situ) και με την πάροδο του χρόνου εξαλάσσεται σε διηθητικό. Υπάρχουν σπάνιες περιπτώσεις που το in situ καρκίνωμα, για άγνωστους λόγους, παραμένει στην μορφή που είναι για πολλά χρόνια χωρίς να εξελιχθεί σε πορογενές διηθητικό.

Β) Λοβιακό καρκίνωμα το οποίο επίσης μπορεί να είναι διηθητικό ή μη διηθητικό. Να σημειωθεί ότι το λοβιακό in situ (LCIS) είναι από μόνο του προκαρκινωματώδης κατάσταση αλλά από μόνο του δεν είναι αληθινός καρκίνος. Ο συνδυασμός του LCIS με το διηθητικό καρκίνο, που ανευρίσκεται σε ποσοστό 20-25%, δημιουργεί ένα πρωτοπαθή όγκο του μαστού. Στο λοβιακό καρκίνωμα κατά την λήψη της βιοψίας πρέπει να διενεργείται βιοψία καθρέπτου στον άλλο μαστό.

Βιολογία της νόσου:

            Οι βλάβες όπως απλή υπερπλασία, υπερπλασία με ατυπίες, καρκινώματα “in situ” θεωρείται ότι αποτελούν εξελικτικά στάδια του ίδιου βιολογικού φαινομένου. Άλλοι θεωρούν ότι η συνύπαρξη των βλαβών αυτών με το διηθητικό καρκίνωμα είναι αποτέλεσμα της δράσης των παραγόντων του περιβάλλοντος, της κληρονομικότητας και των ορμονών σε ολόκληρο τον μαζικό αδένα. Τα κύτταρα που αποτελούν τον όγκο διαφέρουν μεταξύ τους ως προς την αντιγονική έκφραση, την ορμονική εξάρτηση, τους ορμονικούς υποδοχείς, την έκφραση των γονιδίων, τα χαρακτηριστικά του πολλαπλασιασμού. Αυτή η ετερογένεια έχει μεγάλη σημασία στην κλινική συμπεριφορά των όγκων και στην ανταπόκριση στη θεραπεία.

            Οι ορμόνες επηρεάζουν τη βιολογική συμπεριφορά του καρκίνου του μαστού. Εκτός από την άμεση δράση οι ορμόνες (κυρίως τα οιστρογόνα) δρουν και έμμεσα στον καρκίνο του μαστού λειτουργώντας ως αυξητικοί παράγοντες.

            Σημαντικό να σημειωθεί και ο ρόλος των ογκογονιδίων στη βιολογική συμπεριφορά του όγκου. Π.χ.: το HER-2/neu το οποίο φυσιολογικά είναι υπεύθυνο για την παραγωγή του υποδοχέα ενός επιδερμικού αυξητικού παράγοντα. Αυξημένη έκφραση αυτού του ογκογονιδίου (που παρατηρείται σε 40% των όγκων του μαστού) έχει συνδεθεί με δυσμενή πρόγνωση.

            Οι αλληλεπιδράσεις των καρκινικών κυττάρων και των πρωτεϊνών της εξωκυττάριας θεμέλιας ουσίας επηρεάζουν σημαντικά την ανάπτυξη των όγκων, επιδρώντας στον κυτταρικό πολλαπλασιασμό και στην κυτταρική επιβίωση καθώς και στην ικανότητα των κυττάρων να μεταναστεύουν από τον πρωτοπαθή όγκο σε άλλους ιστούς και να δίνουν μεταστάσεις.

Πολλές από αυτές τις αλληλεπιδράσεις διαμεσολαβούνται από τις ιντεγκρίνες, που αποτελούν μια ευρέως εκφραζόμενη υπεροικογένεια διαμεμβρανικών πρωτεϊνών της κυτταρικής επιφάνειας. Οι ιντεγκρίνες διαμέσου της ρύθμισης της προσκολλητικής ικανότητας των καρκινικών κυττάρων ελέγχουν τον σχηματισμό των μεταστατικών νεοπλασμάτων. Η γονιδιακή έκφραση των ιντεγκρινών ελέγχεται από μια οικογένεια πρωτεϊνών= «πρωτεϊνική κινάση C (PKC)». Η πρωτεϊνική κινάση C παίζει ουσιαστικό ρόλο σε αρκετές οδούς επαγωγής των σημάτων που ρυθμίζουν την κυτταρική αύξηση, το μετασχηματισμό και τη διαφοροποίηση. H PKC εμπλέκεται στη παθογένεση του καρκίνου του μαστού γιατί η συνολική της δραστηριότητα αυξάνει σε μια σειρά ανθρωπίνων καρκίνων του μαστού, σε σύγκριση με φυσιολογικό ιστό μαζικού αδένα.

Μεγάλες κλινικές μελέτες που πραγματοποιήθηκαν στις ΗΠΑ και την Ευρώπη έδειξαν ότι οι θετικοί μασχαλιαίοι λεμφαδένες είναι δείκτες της διασποράς της νόσου και όχι απαραίτητα ένα ενδιάμεσο στάδιο στη διεργασία της εμφάνισης απομακρυσμένων μεταστάσεων.

Ο μασχαλιαίος λεμφαδενικός καθαρισμός εκτιμάται ως στάδιο της εγχείρησης που συμβάλλει στη σταδιοποίηση της νόσου και στη συνέχεια στην επιλογή των ασθενών για συμπληρωματική χημειοθεραπεία. 5-10% από το σύνολο των ασθενών με καρκίνο του μαστού έχει νόσο που κληρονομείται κατά τον επικρατούντα χαρακτήρα.

Η σχετικά πρόσφατη ανακάλυψη των BRCA1 και BRCA2 (1990) = υπεύθυνων γονιδίων για το κληρονομούμενο καρκίνο του μαστού θεωρείται εξαιρετικής σημασίας. (BRCA=BR=breast=μαστός /CA=cancer= καρκίνος). Οι γυναίκες που φέρουν τα γονίδια αυτά έχουν 80% πιθανότητα να εμφανίσουν την νόσο ως την ηλικία των 70 ετών. Η υποψία να υπάρχει πρόβλημα σε μια οικογένεια τίθεται όταν τρία ή περισσότερα μέλη έχουν εμφανίσει την νόσο.

 

Σταδιοποίηση του καρκίνου του μαστού   

ΣΤΑΔΙΑ

5ετής  ΕΠΙΒΙΩΣΗ

Στάδιο Ι:

Όγκος < 2cm διάμετρος χωρίς μεταστατικές διηθήσεις στους μασχαλιαίους λεμφαδένες και χωρίς απομακρυσμένες μεταστάσεις 

85%

Στάδιο ΙΙ:

Όγκος < 5cm λεμφαδένες μη ψηλαφητοί ή ψηλαφητοί ευκίνητοι και χωρίς απομακρυσμένες μεταστάσεις

66%

Στάδιο ΙΙΙ:

Όγκος > 5cm ή οποιουδήποτε μεγέθους με ή χωρίς επινέμηση στο δέρμα, ψηλαφητοί λεμφαδένες καθηλωμένοι στο θωρακικό τοίχωμα, υπερκλέιδιοι λεμφαδένες, χωρίς απομακρυσμένες μεταστάσεις

41%

Στάδιο IV:

Απομακρυσμένες μεταστάσεις ήπαρ, πνεύμονες, οστά έτερος μαστός 

10%

 

Ιστολογική Σταδιοποίηση όσον αφορά λεμφαδένες:

Στάδια

5ετής επιβίωση

10ετής επιβίωση

Αρνητικοί μασχαλιαίοι λεμφαδένες

63%

46%

1-3 θετικοί μασχαλιαίοι λεμφαδένες

62%

38%

>4 θετικοί μασχαλιαίοι λεμφαδένες

32%

13%

 

Εξετάσεις που βοηθούν στη διάγνωση του καρκίνου του μαστού:

·        Μαστογραφία άμφω

·        Υπέρηχο μαστών άμφω

·        FNA C όταν έχουμε συμπαγές ή κυστικό μόρφωμα. Το θετικό λαμβάνεται ως θετικό στοιχείο, ενώ το αρνητικό ακολουθείται, όσον αφορά τα συμπαγή μορφώματα, από ανοικτή βιοψία, ενώ όσον αφορά τα κυστικά γίνεται εκκενωτική παρακέντηση και κυτταρολογική εξέταση. Αν η κυτταρολογική εξέταση είναι αρνητική διενεργείται επαναληπτικό υπέρηχο σε 20 ημέρες. Εάν η κύστη έχει αναπαραχθεί αφαιρείται ανοικτά, εάν όχι απαιτείται επαναληπτικό υπέρηχο μετά από 6 μήνες.

·        MRI μαστών εφόσον οι λοιπές εξετάσεις δεν αναδεικνύουν πρωτοπαθή όγκο ή πολυεστιακό καρκίνο.

·        Ανοικτή βιοψία με τοποθέτηση αγκίστρου υπό τον μαστογράφο σε πολύ μικρούς όγκους (αψηλάφητους) ή συρρέουσες αποτιτανώσεις.

·        Παρακέντηση και λήψη βιοψίας με τη συσκευή mamotome, ειδική συσκευή για εντόπιση πολύ μικρών όγκων και συρρεουσών αποτιτανώσεων ή ακόμη και δυσπλασιών που είναι αδύνατον να εντοπιστούν με τα μέχρι σήμερα διατιθέμενα μέσα.

 

Θεραπεία του καρκίνου του μαστού:

Διηθητικός καρκίνος

Η θεραπεία χωρίζεται σε δυο μεγάλες κατηγορίες. Σε αυτή που ακολουθείται στις προεμμηνοπαυσιακές και αντίστοιχα σε αυτήν για τις μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες. Αρχικά και για τις δύο κατηγορίες ακολουθείται ο ίδιος προεγχειρητικός έλεγχος, ο οποίος είναι ο κάτωθι:

Α) Μαστογραφία άμφω face- profile

Β) Ακτινογραφία θώρακος  face- profile

Γ) Υπέρηχο ήπατος- χοληφόρων- έσω γεννητικών οργάνων

Δ) Scanning οστών με γ- camera

Ε) CEA, Ca 15-3, Ca 125

Στ) Γενική αίματος, ουρία, κρεατινίνη, SGOT, SGPT, ALP, γ-GT, ασβέστιο αίματος, ΤΚΕ, γενική ούρων και κυτταρολογική ούρων.

Ζ) Οφθαλμολογική εξέταση (λόγω μετέπειτα λήψης αντιοιστρογόνων)

Η) Γυναικολογική εξέταση PAP test

Πριν αναφέρουμε τη θεραπεία να σημειωθεί ότι πρέπει να γνωρίζουμε αν οι ορμονικοί υποδοχείς του όγκου είναι θετικοί ή όχι, αν το CRB2 και το HER/neu είναι θετικά και πόσους σταυρούς.

 

  1. Προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες:

1ο σχήμα: α) Ριζική τροποποιημένη μαστεκτομή

                β) Χημειοθεραπεία (6 συνεδρίες)

                  γ) Αντιοιστρογόνα για 5 έτη

                  δ) Ορμονικός αποκλεισμός της υπόφυσης για 3 έτη

Το follow up συνίσταται σε τρίμηνη παρακολούθηση των καρκινοεμβρυικών αντιγόνων και των εξετάσεων αίματος και σε ετήσια επανάληψη του προεγχειρητικού ελέγχου.

2ο σχήμα: α) Ογκεκτομή και λεμφαδενικός καθαρισμός μασχάλης επιπέδου 1 και 2, καθαρά για δειγματοληπτικούς λόγους και σταδιοποίηση της νόσου (μέχρι 10- 15 λεμφαδένες το πολύ)

                  β) Ακτινοβολία του πάσχοντος μαστού  (30 περίπου συνεδρίες)

                  γ) Χημειοθεραπεία (6 συνεδρίες)

                  δ) Αντιοιστρογόνα για 5 έτη

                  ε) Ορμονικός αποκλεισμός της υπόφυσης για 3 έτη

Το follow up ομοίως με το σχήμα 1. Απώτερη παρακολούθηση ανάλογα με το αν οι ασθενής μεταπέσει σε μετεμμηνοπαυσιακή κατάσταση ή όχι.

 

  1. Μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες:

1ο σχήμα: α) Ριζική τροποποιημένη μαστεκτομή

                  β) Χημειοθεραπεία αναλόγως του σταδίου

                  γ) Αντιοιστρογόνα για 5 έτη αν οι ορμονικοί υποδοχείς είναι θετικοί και για άλλα 5 έτη αναστολείς της αρωματάσης (Πολλοί συνάδελφοι δίδουν αντιοιστρογόνα ακόμη και σε οριακά αρνητικούς ορμονικούς υποδοχείς. Άλλοι δε ξεκινούν επί αρνητικών ορμονικών υποδοχέων τους αναστολείς της αρωματάσης για 10 έτη από την αρχή).             Να σημειωθεί ότι οι αναστολείς της αρωματάσης χρησιμοποιούνται κυρίως σε γυναίκες με δευτεροπαθείς εντοπίσεις καθότι βελτιώνουν το προσδόκιμο επιβίωσης.

2ο σχήμα: α) Ογκεκτομή και λεμφαδενικός καθαρισμός μασχάλης επιπέδου 1 και 2

                  β) Ακτινοβολία του πάσχοντος μαστού (30 περίπου συνεδρίες)

                  γ) Χημειοθεραπεία αναλόγως του σταδίου

                  δ) Αντιοιστρογόνα για 5 έτη ομοίως με σχήμα 1

Το follow up είναι ετήσιο και είναι όμοιο με τον προεγχειρητικό έλεγχο. Αξίζει να σημειωθεί ότι σήμερα αντί του λεμφαδενικού καθαρισμού της μασχάλης πολλοί συνάδελφοι χρησιμοποιούν την τεχνική της ανεύρεσης του λεμφαδένα φρουρού (ο λεμφαδένας που υποδέχεται πρώτος την λεμφαγγειακή απαγωγή του όγκου). Ο τρόπος εύρεσης του γίνεται είτε ραδιοϊσοτοπικά με έγχυση ραδιοφαρμάκου στον όγκο ή με έγχυση γλουτυλμεθυλενίου στον όγκο. Μετά από 6-8 ώρες αναγνωρίζουμε κεχρωσμένο ή ραδιοϊσοτοπικά σεσημασμένο τον ή τους φρουρούς λεμφαδένες, τους οποίους και εξαιρούμε. Αρχικά η μέθοδος αυτή έφερε επανάσταση καθότι απήλλαξε τις γυναίκες από το λεμφαδενικό καθαρισμό της μασχάλης και τις συνέπειές του. Απεδείχθη όμως ότι σε ένα μικρό ποσοστό της τάξεως του 5-10% είχε ξεφύγει μικροσκοπικά διηθημένος μασχαλιαίος λεμφαδένας. Ως εκ τούτου είναι προτιμότερο να χρησιμοποιούμε τον λεμφαδενικό καθαρισμό επιπέδου 1 και 2, ο οποίος έχει μικρό μετεγχειρητικό κόστος για την ασθενή μέχρις ότου τελειοποιηθεί πλήρως ο ακριβής τρόπος σήμανσης του φρουρού λεμφαδένα.

 

In situ καρκίνος

 Η  θεραπεία  για το  in situ  καρκίνωμα  του  μαστού  είναι  απλή  εκτομή  του όγκου σε  υγιή  όρια εάν ο όγκος είναι <2,5 εκατοστά.Σε μεγαλύτερους όγκους η απλή μαστεκτομή είναι η επέμβαση εκλογής. ¨Πολλοί συνάδελφοι συνοδεύουν την ογκεκτομή με ακτινοβολία εάν η ιστολογική δεν είναι ευνοϊκή. Η μετεγχειρητική  παρακολούθηση συνίσταται σε 6μηνο αιματολογικό  έλεγχο  ( όπως στο  διηθητικό )  και  κάθε  χρόνο  μαστογραφία  και  MRI μαστού.

 

Από το 2003 λειτουργεί στο Νοσοκομείο Χίου Ιατρείο μαστού, το οποίο έχει παρακολουθήσει μέχρι σήμερα 200 περίπου γυναίκες σε επίπεδο πρόληψης, χειρουργικής θεραπείας του καρκίνου του μαστού σύμφωνα με τις αρχές της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας και όσα αναγράφονται στη διεθνή βιβλιογραφία. Έχουμε πραγματοποιήσει 15 ριζικές τροποποιημένες μαστεκτομές, 50 ανοικτές βιοψίες μαστού και 20 FNA (δυστυχώς η έλλειψη κυτταρολόγου μας αναγκάζει να απευθυνόμαστε στον ιδιωτικό τομέα οπότε οι δυνατότητες είναι περιορισμένες). Το ιατρείο μας παρακολουθεί 30 γυναίκες με καρκίνο του μαστού και εκτελεί το προαναφερθέν follow up. Ελπίζουμε να επισκεφτούν το ιατρείο μαστού περισσότερες γυναίκες και να μπορέσουμε σε εύλογο χρονικό διάστημα να καλύψουμε πλήρως τις ανάγκες των γυναικών της Χίου στην πρόληψη και στη θεραπεία των παθήσεων του μαστού.

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1. Wooster R.,Bignell G.,Lancaster J,Swift S.,Seal S.,Manglon J.,Collins N.,Gregory S.,Micklem G.:Identification of the breast cancer susceptibility gene BRCA

2. Freedman G.,Hanlon A.L.,Fowble B.L.,Anderson P.R.,Nicolaou:Recursive partitioning identifies patients at high and low risk for ipsilateral tumor reccurence after breast-conserving and radiation

3. Rubbin M.P.,Goldstein L.J.:Chemotherapy in breast cancer

4. Parkin D.M.,Pisanh P. and Ferlay J.:Global cancer statistics

5. Osborne:Breast anatomy and development

6. Haris J.R.,Lippman M.E.,Morrow M.,Osborne:Disease of the Breast

7. Lamarcue J.L.:Clinical radiodiagnosis

8. Medina D.:The mammary gland,a unicue organ for the study of development and tumoriogenesis

9. Rush B.F.JR:Breast Principles of Surgery

10. Basett L.W,Manjikian,Gold Rett:Mammography and breast cancer screening

11. Chang H.:Surgical Therapy of Invasive Breast Cancer

12. Greco M,Agresti R.,Cascinelli N.:Breast Cancer patients treated without axillary surgery

13. Page D.L.:The woman at high risk for breast cancer