ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΧΙΟΥ

(Α΄ Μέρος 1917-1950) *

 Aνδρέας Φρ. Mιχαηλίδης,

 Ρευματολόγος

  Αμέσως μετά την απελευθέρωση του Νησιού από τους Τούρκους, ο τότε Γενικός Διοικητής Γεώργιος Παπανδρέου, δημοσίευσε στον τοπικό τύπο ανακοίνωση με την οποία κάλεσε τους επιστήμονες υγειονομικούς του Νομού να καταθέσουν στην Διοίκηση τους τίτλους τους για να τους αναγνωριστεί η ανάλογη επιστημονική ιδιότητα. Η διοικητική αυτή πράξη αποτελεί και την πρώτη προσπάθεια της Ελληνικής Πολιτείας να ελέγξει την χαώδη κατάσταση που επικρατούσε τότε στα υγειονομικά πράγματα του τόπου. Όπως φαίνεται στην συνέχεια ο Γενικός Διοικητής εξέδωσε άδειες ασκήσεως επαγγέλματος στους ιατρούς του Νομού(1).

Κατά την δεκαετία του 1920 άρχισε η προσπάθεια από μέρους της Ελληνικής Πολιτείας για την συγκρότηση των Ιατρικών Συλλόγων της χώρας σε αυτοτελή Νομικά Πρόσωπα. Έτσι τo Νομοθετικό Διάταγμα της 17ης Οκτωβρίου 1923, περί συστάσεως Ιατρικών Συλλόγων, περιλαμβάνοντας 56 άρθρα, έθεσε τις βάσεις για την λειτουργία τους σε εθνικό επίπεδο. Αργότερα, με το Νομοθετικό Διάταγμα της 13ης Νοεμβρίου 1925 επανακαθορίστηκαν οι όροι λειτουργίας τους, προστέθηκαν μάλιστα και διατάξεις περί ιδρύσεως του Πανελληνίου Ιατρικού Συλλόγου(2). Στη συνέχεια, με νέο Νομοθετικό Διάταγμα της 6ης Νοεμβρίου 1926 έγιναν και πάλι ρυθμίσεις στα της λειτουργίας των Ιατρικών Συλλόγων. Για αρκετά χρόνια τα Νομοθετικά αυτά διατάγματα αποτελούσαν το βασικό νομοθετικό πλαίσιο λειτουργίας των Ιατρικών Συλλόγων της χώρας(3).

Ο Ιατρικός Σύλλογος Χίου (Ι. Σ. Χ.) ιδρύθηκε το 1917. Λειτούργησε αρχικά σαν ανεξάρτητο επαγγελματικό Σωματείο με δικό του κανονισμό λειτουργίας. Το 1924 φαίνεται πως οργανώθηκε στο πλαίσιο του Νομοθετικού Διατάγματος που προαναφέραμε. (Η χρονιά αυτή αναφέρεται και σαν χρονολογία ίδρυσης του Ι. Σ. Χ. σε μεταγενέστερη σφραγίδα του.) Αργότερα, το έτος 1939 έγινε γενναία αναδιοργάνωσή του κυρίως όσον αφορά στην οργανωτική του συγκρότηση(4).

Παραθέτουμε στην συνέχεια τις συνθέσεις των Διοικητικών Συμβουλίων (Δ. Σ.) του Ι. Σ. Χ., όσες τουλάχιστον εντοπίσαμε από τον τύπο της εποχής:

Το 1917, στις 6 Ιουνίου γίνονται εκλογές για την ανάδειξη του Δ. Σ. του Ιατρικού Συλλόγου. Οι εκλογές γίνονται στην αίθουσα της λέσχης “Ισότης”, όπου και διαβάστηκε ο κανονισμός λειτουργίας του Συλλόγου. Πρόεδρος εκλέχτηκε ο Δ. Δερμιτζάκης και μέλη οι ιατροί Ι. Κουντουράς, Κ. Πανάδης, Ν. Βλάμος και Ν. Κλωστερίδης.

Στις 22 Μαΐου 1923, στην αίθουσα της Λέσχης “Ισότης” γίνονται οι εκλογές που αναδεικνύουν Πρόεδρο (παμψηφεί) τον Δημ. Μαυροκορδάτο και μέλη τους Στ. Πλουμή, Γ. Βλάμο, Γ. Ψαρρό και Γ. Λελεκόπουλο. 

Στις 2 Μαρτίου του 1924 γίνονται αρχαιρεσίες του Συλλόγου, σύμφωνα με τον ήδη υπάρχοντα νόμο. Πρόεδρος εξελέγη ο Κ. Μαδιάς, αντιπρόεδρος ο Κ. Πανάδης, Γραμματέας ο Γ. Αναμισάκης, Ταμίας ο Η. Μιχαλίτσης και Σύμβουλος ο Ι. Ιατρίδης. Ο νόμος προέβλεπε και την εκλογή Πειθαρχικού Συμβουλίου και έτσι μέλη του εκλέχτηκαν οι Σ. Πλουμής, Α. Λαιμός και Στ. Μισαηλίδης.

Τον Απρίλιο του 1930 εκλέγονται οι: Πρόεδρος Ι. Κουντουράς, Αντιπρόεδρος ο Γ. Αναμισάκης, Γραμματέας ο Δ. Μαυροκορδάτος, Ταμίας ο Δ. Π. Λαιμός, Σύμβουλος ο Κ. Δερμιτζάκης. Στο Πειθαρχικό Συμβούλιο εκλέγονται οι: Δ. Δερμιτζάκης, Κ. Μαδιάς και Ν. Βλάμος(5).

Τον Μάρτιο του 1939 εκλέγονται: Πρόεδρος ο Μ. Νύχας, Ταμίας ο Ν. Τσολάκας, Γραμματέας ο Δ. Πατέρας και Σύμβουλοι οι Γ. Φασουλάκης και Κ. Δερμιτζάκης. Στο Πειθαρχικό Συμβούλιο εκλέγονται οι Δ. Τσαμπλάκος, Θ. Πασπάτης και Δ. Μικκέδης, ενώ αναπληρωματικά μέλη εκλέγονται οι Δ. Μαυροκορδάτος, Θ. Χατζαντωνάκης και Δ. Λεμός(6).

Τον Οκτώβριο του 1941 Πρόεδρος του Ι. Σ. Χ. αναφέρεται ο Γεώργιος Φασο(υ)λάκης. Συμμετέχει μάλιστα σε διάφορες επιτροπές για τον επισιτισμό του πληθυσμού. Φαίνεται πως κατά την διάρκεια της Κατοχής δεν έγιναν τυπικά διαδικασίες αρχαιρεσιών.

Την 1η Ιουλίου του 1945 γίνονται αρχαιρεσίες από το υφιστάμενο Δ. Σ. με Πρόεδρο τον Ιωακείμ Αντωνίου, Αντιπρόεδρο τον Γ. Γεωργαντή, Γραμματέα τον Δ. Στακιά και Ταμία τον Ι. Καμίνη. Από τις εκλογές αυτές αναδείχτηκε το νέο Δ. Σ. με Πρόεδρο τον Δ. Στακιά, Αντιπρόεδρο τον Δ. Μικέδη, Γραμματέα τον Γ. Φασουλάκη, Ταμία τον Ν. Τσολάκα, και Μέλος τον Ι. Καμίνη. (Στις 29/7/1945 παραιτήθηκε ο Ν. Τσολάκας και την θέση του κατέλαβε ο Ι. Καμίνης, ενώ στις 8/6/1947 εκλέχτηκε Μέλος του Δ. Σ. ο Δ. Τσαμπλάκος).

Στις 27 Ιουνίου 1948 οι εκλογές αναδεικνύουν το νέο Δ. Σ. με την παρακάτω σύνθεση: Πρόεδρος Δ. Στακιάς, Αντιπρόεδρος Δ. Τσαμπλάκος, Γραμματέας Κ. Τουλαμπής, Ταμίας Γ. Σταματέλλος και Μέλη οι Μ. Ζύμαρης, Σωτ. Σωτηρόπουλος και Στ. Τσιμπής. (Στις 13/5/1949 απεβίωσε ο Σωτ. Σωτηρόπουλος και την θέση του κατέλαβε το αναπληρωματικό Μέλος Δ. Λαιμός)(7).

Η προσφορά του Ι.Σ.Χ. όλα αυτά τα χρόνια λειτουργίας του υπήρξε σπουδαία. Εκτός από την δράση του στον επιστημονικό και επαγγελματικό τομέα, είχε και σοβαρή πατριωτική δράση. Αξίζει να αναφέρουμε ενδεικτικά:

Το 1923 εμφανίστηκαν στην πόλη της Χίου σημαντικός αριθμός κρουσμάτων κοιλιακού τύφου. Το νόσημα εξαπλώθηκε, σημειώθηκαν θάνατοι και η Δημοτική αρχή σε συνεννόηση με τον Δημαρχιακό ιατρό Ν. Κλωστερίδη και τον Νομάρχη έλαβε έκτακτα υγειονομικά μέτρα. Την εκπόνηση των προτάσεων για την εφαρμογή των μέτρων έκαμε ο Ιατρικός Σύλλογος Χίου. Τα μέτρα αυτά απέδωσαν, με αποτέλεσμα τον ταχύτατο έλεγχο του νοσήματος(8).

Κατά την διάρκεια της Κατοχής και ιδιαίτερα μετά τον χειμώνα του 1942, η αμοιβή των ιατρών εκ μέρους του πληθυσμού που λιμοκτονούσε ήταν αδύνατη. Έτσι με παρέμβασή του ο Ι. Σ. Χ. καθόρισε την αμοιβή των ιατρικών πράξεων σε είδος. Έτσι για απλή ιατρική επίσκεψη ο ιατρός ελάμβανε “μίαν οκά οσπρίων, σιτηρών, ελαιολάδου ή άλλων χρειωδών δια την οικογένειαν του ιατρού αναλόγως (...) δια την κατ’ οίκον του ασθενούς επίσκεψιν, μία και ημίσεια των ανωτέρω ειδών, εκτός δε τούτου και εις ακτίνα μέχρι των ορίων του σχεδίου της πόλεως, εις δύο οκάδας ”(9).

Τον Αύγουστο του 1940 με ομόφωνη απόφασή του το Δ. Σ. του Ι.Σ.Χ. προσέφερε στο κράτος όλο το αποθεματικό του (10.000 δρχ.) για τις ανάγκες ναυπήγησης νέου αντιτορπιλικού προς αντικατάσταση του μόλις τορπιλισμένου ευδρόμου “Έλλη”(10).

 

 

* Η καταστροφή μέρους του Αρχείου του Ι. Σ. Χ. καθιστά την μελέτη αυτή εξαιρετικά δύσκολη. Για τον λόγο αυτό πιθανά να διαλανθάνουν στοιχεία που δεν μας είναι γνωστά μέχρι σήμερα. Ευχαριστώ θερμά τον κ. Αλ. Τσανακίδη και την κ. Ορν. Δράκου για την βοήθειά τους.

1 Βλ. σχετικά περί άδειας ασκήσεως ιατρικού επαγγέλματος του ιατρού Χρ. Ροδοκανάκη υπό του Διοικητού Χίου (31/1/1913), Στ. Καββάδα, Η εν Χίω Βιβλιοθήκη Κοραή, Αθήνα 1933, σ. 283

2 Χαβιάρα-Καραχάλιου Σ., “Τα πρώτα Βήματα του ιατρικού συνδικαλισμού στην Ελλάδα”, περ. Ιατρολογοτεχνική Στέγη, τ.23, σ. 24

3 Πομώνη Δ., Υγειονομική Νομοθεσία, Αθήναι 1932, σσ. 248 κ.ε.

4 Μιχαηλίδη Α., Cum Deo, Χίος 2002, σ. 27

5 Εφημ. Νέα Εποχή, φ. 8, 2/5/1930

6 Εφημ. Ελευθερία, φ. 1458, 30/3/1939

7 Αρχείο Α. Μιχαηλίδη.

8 Μακριδάκη Ι., Τετράδια Μνήμης, τ. Χίος 1923, σσ. 3-5

9 Καλβοκορέση Λ., Χρονικόν κατοχής της Χίου παρά των Γερμανών 1941 - 1944, Αθήναι 1958, σ. 197

10 Εφημ. Ελευθερία, φ. 1703, 30/8/1940